Różanecznik (łac. Rhododendron) jest krzewem ciągle dosyć rzadko spotykanym na terenie Polski a tymczasem jest to roślina bardzo dekoracyjna (efektownie kwitnie).
W obrębie, tego rodzaju można rozróżnić gatunki zimozielone i półzimozielone (nazywane często od łacińskiej nazwy: rododendronami), oraz gatunki gubiące na zimę liście, nazywane potocznie azaliami. Jeśli do dyspozycji mamy tylko niewielki ogród a zależy nam na różanecznikach, posadźmy 2-3 krzewy, ponieważ rozrastają się szeroko, choć powoli. Na niewielkiej działce na ogół nie ma miejsca na więcej niż jeden egzemplarz dlatego należy mu wybrać miejsce dobrze widoczne, ale przede wszystkim osłonięte od chłodnych, północnych i wschodnich wiatrów - są to krzewy wrażliwe na mróz. Różaneczniki nie lubią miejsc silnie nasłonecznionych, dlatego najlepsze jest miejsce w którym będą wystawione na słońce rano lub wieczorem. Można je również sadzić pod dużymi drzewami. Różaneczniki uchodzą za krzewy trudne w hodowli a opinia a bierze sie stąd, że "lubią" wilgotne powietrze (mgła, mżawka) a także źle znoszą gwałtowne wahania temperatury. Nowe odmiany są jednak obecnie coraz bardziej odporne na mróz - najtrudniejszy do wyeliminowania niekorzystny czynnik. Z tego też względu w najlepszej sytuacji są hodowcy z terenów nadmorskich i Polski południowo-zachodniej, gdzie zimy sa stosunkowo łagodne. Łatwiejsze w utrzymaniu (z punktu widzenia warunków klimatycznych) są też azalie niż gatunki zimozielone.
Oprócz dużych wymagań klimatycznych różaneczniki mają wysokie wymagania glebowe. Generalnie, wymagają gleby kwaśnej, o odczynie pH nie większym niz 4-5. Podłoże można przygotować samemu, mieszając 4 części torfu nieodkwaszonego, 3 części ziemi kompostowej (a jeszcze lepiej ziemi pochodzącej z wrzosowiska lub z lasu iglastego). Całość należy usupełnić jedną częścią pokruszonej, suchej gliny. Odczyn pH najlepiej sprawdzić kwasomierzem i w razie konieczności dosypać torfu tak aby osiągnąć wartość nie większą niż 5 pH. Tak przygotowaną mieszanką, wypełniamy wcześniej wykopany dół o średnicy ok. 1 metra i głębokości 60-70 cm a następnie sadzimy w nim pojedynczy krzew. Kupując krzewy, zwracajmy uwagę na to, aby wybrać egzemplarze o silnie rozwiniętym systemie korzeniowym. Po posadzeniu, należy krzew obficie podlewać i przez około miesiąc osłoniać przed ostrym, południowym słońcem. W późniejszych latach także należy krzew obficie podlewać tak aby miał stale wilgotną glebę. Jeśli do podlewania używamy twardej wody podłoże powoli ulega odkwaszeniu. Dlatego, najlepiej gromadzić sobie w jakimś zbiorniku deszczówkę i jej używać do podlewania. Reguła ta dotyczy oczywiście także innych krzewów, wymagających kwaśnej gleby.
Należy dbać o to aby ziemia pod krzewami nie zarastała trawą i chwastami a ponieważ różanecznik źle znosi przekopywanie gleby, najlepiej glebę wyściółkować korą, liśćmi albo jeszcze lepiej mieszaniną torfu i obornika (ew. nawóz mineralny nie zawierający wapnia). Na zimę młode krzewy zabezpieczamy gałęziami z drzew iglastych a w przypadku starszych krzewów podsypujemy torf, lub ściółkę przywiezioną z lasu - tyle, żeby podstawa krzewu była przysypana możliwie wysoko. Spotyka się także, w niektórych rejonach Polski (chłodniejszych), zabezpieczenie krzewów w postaci odpowiednio dużej budki/skrzynki drewnianej, która jest nakładana na krzew i okrywana dodatkowo słomianymi matami. Jest sposób dosyć skuteczny choć przyznać trzeba, że kłoptliwy.
Jeśli chodzi o nawożenie to najlepsze są nawozy biologiczne (obornik, biohumus) a jeśli nie mamy takiej możliwości to można zastosować zakwaszające nawozy mineralne (czyli superfosfat, siarczan amonu lub siarczan potasu). Najlepszy okres do nawożenia to czas po przekwitnięciu.
Różaneczniki nie wymagają cięcia (IV grupa). Należy natomiast systematycznie usuwać przekwitłe kwiatostany tak, aby nie dopuścić do zawiązywania młodych owoców. Poniżej, bardziej szczegółowo prezentujemy, najczęściej hodowane w naszych warunkach różaneczniki:
Różanecznik fioletowy