Bluszcz pospolity


Bluszcz pospolity (łac. Hedera helix) jest pnączem od wieków używanym do ozdabiania ludzkich domostw. Znany był juz w starożytności (wzmianki o nim znajdziemy w kilku dziełach autorów starożytnych). Pochodzi z południowej Europy, gdzie jest rośliną bardzo często spotykaną i w sprzyjających warunkach osiąga wysokość do 30 m. W Polsce jest rośliną dziko rosnącą (choć są to raczej rośliny zdziczałe), gdyż na terenie Polski (wschodnie i pólnocne krańce) przebiega granica ich naturalnego zasięgu. W naszych warunkach klimatycznych osiąga przeciętnie wysokość 5-7 m, przy czym im dalej na północ tym ta wysokość jest mniejsza i jednocześnie rośliny te częściej zaczynają płożyć się po ziemi. Dziko rosnącego bluszczu nie wolno wykopywać ani tym bardziej niszczyć gdyż jest pod ochroną. Bluszcz pospolity jednym z najefektowniej rosnących pnączy a na dodatek ma wiele zalet. Dawniej był często sadzony, obecnie nie jest już tak popularny i jego walory nie są doceniane.Możliwe, że spowodował to jego niewielki roczny przyrost, ale w niektórych przypadkach właśnie ta właściwość czyni z bluszczu roślinę idealną dla małych ogródków przydomowych lub działek.

Z pędów bluszczu wyrastają krótkie (1-3 cm) korzonki czepne. Jest ich bardzo dużo i zwykle wyrastają od strony zacienionej (czyli najczęściej jest to podpora). Jeśli pnącze rośnie w miejscu bardzo wilgotnym i zacienionym to stare pędy pokrywają się nimi całkowicie. Korzonki czepne znakomicie utrzymują roślinę na wszelkiego rodzaju podporach, ścianach (najlepiej chropowatych) a w warunkach naturalnych na skałach czy pniach sąsiednich drzew.

Liście bluszczu mają najczęściej kształt trójklapowy lub pięcioklapowy ale ciekawe jest to że odznaczają się one dużą zmiennością kształtów i nawet w obrębie całej rośliny trudno znaleźć dwa podobne do siebie. Liście są skórzaste, z wierzchu lśniące ciemnozielone a od spodu matowe, zółtozielone. Unerwienie jest wyraźnie widoczne ponieważ jest bardzo jasne i kontrastuje z ciemną powierzchią liścia. Bluszcz okrywa szczelnie powierzchnię na której rośnie tworzy piękną mozaikę. Ma też dodatkową, wielką zaletę - jest wiecznie zielony (liście nie opadają na zimę).

Kwiaty bluszczu są niepozorne i nie mają większego znaczenia dekoracyjnego. W Polsce z resztą kwitną tylko "wiekowe" egzemplarze i to tylko te rosnące w południowo-zachodniej części kraju. Kwiaty pojawiają się tylko na najwyższych pędach, które nie mają korzonków czepnych (z tego powodu zwisają swobodnie) i pokrytych liśćmi o zupełnie innym kształcie - eliptycznymi, przy końcach wyraźnie zaostrzonymi. Kwiaty, jak wcześniej wspomniano, są niepozorne, żółtawozielone, zebrane w niewielkie baldachy. Kwiaty rozwijają się powoli, pod koniec września i na początku października. W maju następnego roku dojrzewają niewielkie, przypominające czarne jagody owoce.

Bluszcz nadaje się idealnie do pokrywania ścian budynków. Szczególnie atrakcyjnie wygląda przy wszelkiego rodzaju kamiennych murkach, schodach i niskich, kamiennych ogrodzeniach. Ładny i bardzo naturalny efekt można uzyskać obsadzając bluszczem pnie starych drzew. W miejscach silnie zacienionych (teren od północnej strony budynków czy też pod drzewami). Należy zadbać aby gleba na której rośnie była dobrze pokryta ściółką z suchych liści.

Bluszcz najlepiej zimuje w cieplejszych rejonach Polski (południowa i południowo-zachodnia część). Podczas srogich zim zdarza się że przemarza, dlatego też warto okryć suchymi liśćmi lub słomą jego nasadę, z której wyda nowe pędy gdyby wyższe partie przemarzły.

To co wyróżnia bluszcz spośród innych pnączy jest jego zdolność do rozwoju w warunkach silnego zacienienia. Najlepiej rośnie na miejscach o ekspozycji północnej i zachodniej, zatem w miejscach w których niewiele roślin może się utrzymać. Sadzenie w miejscach nasłonecznionych nie jest zalecania z powodu dużych wahań temperatury, które mogą uszkodzić liście (szczególnie na przełomie zimy i wiosny).

Bluszcz wymaga gleby żyznej, próchniczej. Jeśli gleba jest zbyt ciężka należy dodać sporo kompostu lub torfu. Istotne jest także utrzymywanie optymalnej wilgotności gleby. Bluszcz jest wrażliwy na przesuszenie. Jeśli jednak zapewnimy mu korzystne warunki to będzie zdobił nasz ogród przez wiele lat - jest jednym z najbardziej długowiecznych pnączy.

Bluszcz należy sadzić z dużą bryłą korzeniową, trzeba więc kupować rośliny w doniczkach. Najodpowiedniejszą porą sadzenia jest maj i sierpień, choć sadzonki tego gatunku dobrze przyjmują się i w pozostałych miesiącach wegetacji.

Bluszcz bardzo łatwo się ukorzenia w związku z czym możemy rozmnażać go sami przez sadzonkowanie. W tym celu, w październiku, odcina się kawałki pędów z 3-5 liśćmi i korzonkami czepnymi i sadzi po 2-3 sztuki do doniczek o średnicy około 10 cm. Doniczki z sadzonkami przechowuje się w mieszkaniu do wiosny następnego roku. Podlewamy umiarkowanie, lecz regularnie. Najlepiej wysadzać do gruntu w dzień wilgotny i pochmurny (ta reguła dotyczy wszystkich krzewów). Mając inspekt, można sporządzić sadzonki już na początku lipca i posadzić je do skrzyni. Na zimę wystarczy skrzynie przykryć oknem, boki obłożyć liśćmi, a wiosną w dni słoneczne wskazane jest je cieniować.

Sadzonki bluszczu sadzi się co 70-100 cm. Bluszcz właściwie nie wymaga cięcia poniważ rośnie wolno, a im naturalniejszy ma pokrój, tym atrakcyjniej wygląda. Zniszczone czy też starsze egzemplarze można krótko przyciąć w celu odmłodzenia.

Informacje ogólne

Sadzenie krzewów

Pielęgnacja krzewów

Krzewy liściaste

Pnącza