Aktinidia (ostrolistna i pstrolistna)

Pnącza należące do rodzaju aktinidia charakteryzują się wijącymi pędami i wyjątkowo ozdobnymi i licznymi liśćmi. Liście te mają zdrowy wygląd i często są wielobarwne. Aktinidie nie są zbyt popularne w Polsce, a w pełni zasługują na wprowadzenie do naszych ogrodów. Najciekawsze wydają się być dwa następujące gatunki:

Aktinidia ostrolistna

(łac. Actinidia arguta) to bujnie rosnące pnącze o dużych rocznych przyrostach, a więc nie za bardzo polecane do małych ogrodów, nadają się do okrywania obiektów o mocnej konstrukcji. W naszych warunkach klimatycznych osiąga wysokość 10 m. Przyrosty roczne młodych roślin dochodzą do 4 m i tworzą wygięte, sprężyste łuki. Liście są szerokie, jajowate, długości około 10 cm, lekko skórzaste, błyszczące i ciemnozielone.

Pod koniec maja lub na początku czerwca pojawiają się stosunkowo duże (ok. 2 cm średnicy) białe kwiaty pięknie kontrastujące z ciemną zielenią liści. Kwiaty zebrane są w pęczki w kątach liści i delikatnie pachną.

Dodatkową ozdobą są jadalne owoce. Są to jagody przypominające kształtem i wielkością agrest (ale bardziej wydłużone), żółtozielone o słodko-kwaśnym smaku. Charakteryzują się dużą wartością odżywczą. Można je jeść na surowo a także nadają się na przetwory. Dojrzewają we wrześniu.Dodać należy, że aktinidia to roślina dwupienna i aby uzyskać owoce, należy posadzić blisko siebie osobniki męskie i żeńskie.

Aktinidia ostrolistna w polskich warunkach dobrze znosi zimy i można ją sadzić nawet na terenach północnych i północno-wschodnich. Najbardziej lubi gleby gliniaste, nawiezione wcześniej obornikiem i kompostem z domieszką wapnia. Może być sadzona również na glebach piaszczystych, ale wtedy należy ją często i obficie nawozić. Rośliny tego gatunku najlepiej sadzić od strony południowo-wschodniej i południowo-zachodniej, gdyż posadzona południowej strony zbyt wcześnie rozwija liście, co często powoduje ich uszkodzenie w czasie wiosennych przymrozków.

Aktinidia pstrolistna

(łac. Actinidia kolomikta) - osobniki tego gatunku rosną znacznie słabiej niż aktinidii ostrolistnej - w naszych warunkach nie osiągają więcej niż 5 m a najczęście jest to raczej 2-3 metry. Natomiast jego dużym walorem dekoracyjnym są oryginalnie zabarwione liście. Niektóre z nich są w całości zielone ale reszta ma część blaszki (np. połowę, koniec lub nasadę) w kolorze różowym. Z biegiem czasu to różowe zabarwienie staje się bardziej intensywne a nawet przechodzi w czerwone (na jesień). Dolna strona liścia nie jest zabarwiona i przez cały czas pozostaje zielona.

Kwiaty u tego gatunku są białe, mniejsze, niezbyt atrakcyjne i nie tak liczne jak w przypadku aktinidii ostrolistnej. Pojawiają się się w połowie czerwca.

Ponieważ aktinidia ta rośnie słabo, a jest efektowna, świetnie nadaje się do małych ogrodów i do sadzenia przy różnego typu ogrodzeniach i innych niskich obiektach.

Dużą zaletą aktinidii pstrolistnej jest duża wytrzymałość na mróz. Dobrze znosi nawet najsroższe mrozy i to bez żadnego okrycia. Wymagania co do gleby i wystawy ma takie same jak poprzedni gatunek.